9, ఆగస్టు 2019, శుక్రవారం

నా జీవన గమనంలో కొన్ని దివ్యక్షణాలు - శ్రీ సొరకాయలస్వామి సమాధి చెంత


చాలాసార్లు తిరుపతి వెళ్ళాను. కానీ, ఏనాడు నారాయణవనం వెళ్ళలేదు. నారాయణవనం తొండమాన్ చక్రవర్తుల రాజధాని. తిరుమలకు సుమారుగా 40 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నది. 
 నారాయణవనం - 
ఆకాశరాజు పుత్రిక 'పద్మావతి'గా శ్రీమహాలక్ష్మి బంగారుపద్మంలో ఆవిర్భవించిన  దివ్యధామం. 
సప్తగిరివాసుడు 'ఎరుకులసాని'గా తిరువీధుల్లో తిరుగాడిన పుణ్యక్షేత్రం.   
శ్రీనువాసుడు అక్కడే ఆమెను పరిణయమాడి, మామగారి కోరికమేరకు శ్రీ కళ్యాణ వేంకటేశ్వరునిగా కొలువైయున్న దివ్యక్షేత్రము నారాయణవన(ర)మని తెలిసినా ఎప్పుడూ వెళ్ళలేదు. కానీ, క్రిందటినెల తిరుపతి వెళ్ళడం, అనుకోకుండా నారాయణవనం వెళ్ళి శ్రీ కళ్యాణవేంకటేశ్వరస్వామివారిని దర్శించించుకోవడం జరిగింది. అయితే నారాయణవనం వెల్దామని అనుకున్నప్పుడు యాదృచ్చికంగా శ్రీ సొరకాయల స్వామివారి సమాధి అక్కడ ఉందని తెలిసింది. వారి పేరు ఎప్పుడో ఎక్కడో విన్నట్లో, చదివినట్లో లీలగా గుర్తుంది కానీ, వారి గురించి ఏ వివరణ తెలియదు. శ్రీ వేంకటేశ్వరుని దర్శనం తర్వాత అక్కడ వారిని అడిగి, రాజగోపురంనకు ఎదురుగా ఉన్న శ్రీ ఆంజనేయున్ని దర్శించించుకొని, ఆ ప్రక్కనే యున్న సొరకాయస్వామి సమాధి చెంతకు చేరాం. చేరాక అదో దివ్యానుభూతి. మేం వెళ్ళింది గురుపౌర్ణమి నాడు. మేం వెళ్లే సమయంలో అభిషేకం జరుగుతుంది. సిద్ధపురుషుల సన్నిధి మనోశుద్ధి చేసి స్వభావ  ప్రభావం నుండి బయట పడవేసి మనసును అంతర్ముఖం చేస్తుందని వీరి సమాధి చెంత నా స్వీయానుభవం. అభిషేకం హారతి అయిన తర్వాత, మావారు తట్టి  పిలవడంతో తిరుగుప్రయాణంకై చాలా కష్టపడ్డాను. మనస్సులో అక్కడే ఉందామన్న భావన. ఒకవిధమైన పరితపన. తిరుగుపయనమప్పుడు సొరకాయస్వామివారి అనుగ్రహ కటాక్షం. ఓ దివ్యానుభవం. ఆ అనుభవం అనిర్వచనీయం. ఆ దివ్యానుభూతి అవ్యక్తం, అక్షరీకరించలేను. కానీ, వారి గురించి చిరు మాత్రమేనా స్మరణలో స్మరించుకోవాలనే ఈ టపా -   

సొరకాయ స్వామి ఎక్కడివారో, ఎప్పుడు ఎక్కడ పుట్టారో, ఎవరికీ సరిగ్గా తెలియదు. 1902 లో ఈ స్వామివారు మద్రాసులో వియతిరాజు నాయుడు ఇంట్లో ఒకరు అడిగిన ప్రశ్నకు తన వయస్సు 500 సం|| అని తెలిపారట. మద్రాసు లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యుడు కోమలేశ్వరపురం శ్రీనివాసపిళ్ళే పుత్తూరులో 12వ శతాబ్దం మధ్యభాగంలో కట్టించిన సత్రంలో స్వామివారి ప్రస్తావన ఉన్నట్లు కధనం. దీనిని బట్టి స్వామిగారు 1700 లో జన్మించినట్లు చారిత్రక నిర్ణయం.  

తలపైన పెద్ద తలపాగా, మోకాలివరకు చిరుగులపంచ, నొసటన తెల్లని నామాల నడుమ ఎర్రనినామంతో, భుజాన ఖాళీ సొరకాయల బుర్రలు తగిలించుకొన్న ఓ కావడి వేసుకొని తిరుగుతుంటే, మామూలువారు మొదట పిచ్చివాడన్నారు (అవధూతలను గుర్తించే సామర్ధ్యం సామాన్యులకుండదు). మహిమలు ప్రకటితమౌతుంటే సొరకాయస్వామి అని కొలవడం ప్రారంభించారు. ఎప్పుడూ భుజంపైన వేలాడే సొరకాయలతో ఉండే స్వామి కనుక భక్తులు ఆయనకు సొరకాయస్వామి అని పిలుస్తుండేవారు. వీరి వెంట రెండు కుక్కలు ఉండేవి. అలానే వీరి చెంత చిన్నగొడ్డలి ఉండేది. దానితో ఎండుకట్టెలు కొట్టి తెచ్చి అగ్నిగుండం (ధుని) వెలిగించేవారు. ఆ ధునిలోని విభూదే భక్తులకు దివ్యౌషధం. శుకమహర్షి అంశగా అవతరించినాయన అని ఆయనను ఆశ్రయించినవారి అభిమతం. 

తిరిగి వచ్చాక వారి గురించి తెలుసుకోవాలనే ప్రయత్నంలో శ్రీ నండూరి శ్రీనివాస్ గారి విడియోలు యూట్యూబ్ లో చూడడం జరిగింది.  వారికి మనసార నమస్సులు. 




అటుపై ఇంకా తెలుసుకోవాలన్న ప్రయత్నంలో పూజ్యులు డా. వేదవ్యాసగారి పుస్తకం చదివాను. అందులో వేదవ్యాసవారు,  
"ఇహలోక స్పర్శలేని అంతఃపరిశుద్ధితో సదా బ్రహ్మయందే లగ్నంమయ్యే యోగస్థితిలో ఉండే శుకబ్రహ్మ అంతటివారు ఈ సొరకాయస్వామి" అని చెప్తూ -  
తన విచారణలో తెలుసుకున్న లీల గురించి వారు ప్రస్తావించారు. అదేమిటంటే - తిరుపతి వేంకటేశ్వరస్వామి బ్రహ్మోత్సవాల సమయంలో సొరకాయలస్వాములవారు నేరుగా గర్భగుడిలోకి వెళ్ళి మాయమయ్యారట. సొరకాయలస్వామి అలా అదృశ్యమవ్వగా, ఆయనకై తపించే భక్తులు  కొందరు గుడికి ఎదురుగా కూర్చొని విలపిస్తూ పిలవగా పిలవగా "ఓ" అంటూ లోపలనుండి బయటకొచ్చారట. లోపల స్వామివారు పట్టుకొని ఆపేశారు. అందుకని ఉండిపోయాను అన్నారట. 

'స్వభక్తేఛ్చయా మానుషం దర్శయంతం' అంటే భక్తుల కోరికవలన మానుషరూపంలో కనబడతారు సద్గురువులు, అవధూతలు. నిరంతరం ఆత్మానందంలో ఉండేటటువంటి బ్రహ్మస్వరూపులు. సదా ఆత్మస్థితిలో ఉండే నిత్యానందపరులు. దయాస్వభావులు, సర్వోపకారులు, వాక్శుద్ధి, సంకల్పశక్తి, దివ్యదృష్టి కలవారు. ఆత్మయే తానని దృఢ ప్రజ్ఞతో నిశ్చలంగా తాను తానై నిలచియుండువారే అవధూతలు.    

స్వామి వారి మహిమలు తెలిశాక నాకు అర్ధమయ్యింది - మానవులు తరించటం కోసం తాను పరబ్రహ్మ స్థితిలో ఉంటూనే, మానుషస్వరూపంలో భూలోకంలో తిరుగాడిన అవధూతలలో ఒకరు ఈ సొరకాయస్వామి వారని.    
అనాధలను, దీనులను, హీనులను, రోగులను ఆదుకునే సంఘటనలు అనేకం. సాధ్యంకాని రోగబాధితులకు ఆకులు అలములు విభూదినిచ్చి బాగుచేసేవారు. అయితే ఈ అద్భుతాలు మహిమలు సామాన్య జనోద్ధరణకు. ఒకోసారి వీరి మానవాతీత శక్తిని ప్రసరించే మాటలు నర్మగర్భమై ఎవరికీ అర్ధమయ్యేవి కావట. యోగవిద్యారహస్యాలను యోగ్యులకు బోధించేవారట. సద్గతిని చూపేవారట. బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని కోరినవారు కొద్దిమందే. సర్వస్య శరణాగతి చేసి సాధన చేసేవారు కొందరే. మహిమల మహత్యం కంటే వారు సూచించే మార్గం మీద దృష్టి పెట్టిన గట్టివారు కొందరున్నారు. ఆ కొందరిలో కొందరు సాదు సంతులు వీరే... 
శ్రీ ముంత పరదేశి అనే వారికి దృష్టిపాతంతో చక్షుదీక్షద్వారా బ్రహ్మజ్ఞానంను ప్రసాదించిరి.   
తిరుత్తణి నకు కొద్దిదూరంలో కుమారకుప్పం అనే గ్రామంలో గోవిందరెడ్డి గారికి ఇచ్చిన మంత్రదీక్ష ద్వారా యోగవిద్యను అనుగ్రహించి తనంతట వారిలా తయారుచేశారు. ఈయనే క్రమేణా కుమారకుప్పం స్వామిగా ప్రసిద్ధులైనారు. యోగమార్గంలో ఉన్నతోన్నత స్థాయిలధిగమించి గురువుకు తగిన శిష్యుడనిపించుకున్నారు. దీన దుఃఖితులకు ఆసరై నిలిచారు.  
ఆపై మాటలమ్మమడుగుస్వామి, చట్టిపరదేశి, మంగమ్మ, నందనారు స్వామి తదితరులెందరకో దివ్యత్వాన్ని అనుగ్రహించిన అవధూత శ్రీ సొరకాయల స్వామివారు.  
రత్నసభాపతిపిళ్ళే, నారాయణ స్వామినాయుడు, చెంగల్వరాయ మొదలియార్, సుందరాసుబ్బారాయుడు మొదలియార్ తదితరులు స్వామిభక్తులై తరించినవారు. 

సొరకాయలస్వామి ప్రతీరోజూ, అరుణానది (ఆరణీ నది) నుండి ఒక గులకరాయిని తెచ్చి, శ్రీకల్యాణవేంకటేశ్వరస్వామి వారి ఆలయమునకు ఎదురుగా కాస్త కుడివైపున ఒక స్థలంలో వేసేవారట. చిన్న రాళ్లగుట్టగా తయారయిన ఆ స్థలమే తనను సమాధి చేయవలసిన చోటు అని అందరితో చెప్పేవారు. ఆ చోటనే 1902 ఆగష్టు నెల 9వ తేదీ శ్రావణ శుద్ధ పంచమి (గరుడపంచమి) శనివారం రోజున సమాదిగతులైనారు. శ్రీ పద్మావతి అమ్మవారు బంగారుపద్మంలో ఆవిర్భవించిన పవిత్రస్థలంలోనే ఆయన సమాధి వెలిసిందని కొందరు చెప్తుంటారు. 

ఆ సమాధి పైనే మందిరం నిర్మించారు. సమాధికి ఎదురుగా సొరకాయస్వామి వెలిగించిన ధుని ఉంది. సమాధిమందిరం చుట్టూ సొరకాయల్ని భక్తులు వేలాడదీస్తుంటారు.
ఇక్కడ అభిషేకార్చనలతో పాటు పౌర్ణమి అమావాస్యలనాడు విశేషపూజలుంటాయి. సమాధిగతులైన ఈరోజున విశేష ఆరాధనోత్సవం ఉంటుందట. 

శ్రీకల్యాణవెంకటేశ్వరస్వామి వారి ఆలయ ప్రధాన రాజగోపురం ఎదురుగావున్న వీధి చివర్న శ్రీ ఆంజనేయస్వామి వారి ఆలయం ప్రక్కన మహనీయుడైన సొరకాయస్వామి అవధూత సమాధి అవశ్యం దర్శనీయమైన దివ్యమందిరం.


నారాయణవనంలో  శ్రీ కల్యాణవేంకటేశ్వరస్వామివారిని సందర్శించే భక్తులకు, అవధూత శ్రీ సొరకాయలస్వామి మందిరం కూడా దర్శనీయ స్థలం. స్వీయానుభవంతో చెప్తున్నా - శక్తివంతమైన మహిమాన్విత స్థలమిది. తప్పక దర్శించి తీరవలసిన పవిత్ర గురుసన్నిధి.





18, జూన్ 2019, మంగళవారం

సరళ సాధన

సాధన ఎలా సాగించను? సంఘర్షణలను ఎలా అధిగమించవచ్చు? సరళంగా సహజంగా సాగే సాధన తెలపరా? అహంకారం, అహం గురించి కూడా తెలియజేయండి... అంటూ, గతంలో నేను పెట్టిన ఓ సాధారణ సాధకురాలి స్వగతం....... టపాను చదివిన వసుంధరగారు అడిగిన ప్రశ్నలకు, పలువురు నుండి నేను గ్రహించిన, అనుసరిస్తున్న ఈ సాధనా విధానము, తనకీ సహకరిస్తుందన్న నమ్మకంతో 'సరళ సాధన' పేరిట ఇలా ఓ టపాగా పెడుతున్నాను. 

ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో పయనించాలని, ఆధ్యాత్మిక జీవనం సాగించాలనే జిజ్ఞాస ప్రారంభమయ్యాక సాధన ఎలా మొదలెట్టాలి, ఎలా తెలుసుకోవాలి, ఏం చేయాలి, ఎలా సాధించాలి, ఎవర్ని ఆశ్రయించాలి, దేనిని అనుకరించాలి, ఎవర్నిఅనుసరించాలి ... ఎన్నో సందేహాలు, ఎంతో సంఘర్షణ. 
ఆధ్యాత్మికమనేది అంతరంగ జీవితానికి సంబంధించినది గానీ, బాహ్య జీవితానికి సంబంధించినది కాదు. 
ఆధ్యాత్మిక పయనం అంటే ఏమిటి? 
తొలుత అపార శ్రద్ధాభక్తులతో కూడిన ఓ దైవ చింతన, మనోశుద్ధతకై యత్నించడం, మానసిక పరివర్తన, పరిపక్వత, మనలోకి మనం చూసుకోవడం, అదే ద్యాస, ఒకే ధ్యానం, శోధించడం... ఆత్మసాక్షత్కారం పొందడం.

ఈ ఆధ్యాత్మిక పయనంలో కొందరు దైవాన్ని ఆలంబనగా తీసుకుంటారు. వీరు ఏం చేస్తున్నా, ఏం మాట్లాడుతున్నా, పైన భగవంతుడు అనే వాడు ఒకడు గమనిస్తుంటాడనే భావంతో జాగ్రత్తగా సద్భుద్ధితో, సరళస్వభావంతో నడుచుకుంటారు. సేవాతత్పరతతో సత్కార్యాలు చేస్తూ, మనోశుద్ధత పొంది భక్తిమార్గంలో దైవమునకు చేరువవుతుంటారు. మరి కొందరు తమ ఆత్మనే తమ దైవంగా భావించి, తమతో పాటు అందరూ దైవ సమానులేనని, సకల జీవుల్లోనూ భగవదంశ ఉన్నదని భావించి, ఆచరించి ఆధ్యాత్మిక పురోగతి సాధిస్తారు. ఇలా ఎన్నెన్నో సాధనామార్గాలు. ఎవరి సాధన వారిది. చివరికి అన్ని సాధనల గమ్యం ఒక్కటే.      
                                                   
                    

ఏ మార్గంలో పయనించిన ఆ పయనం ఆత్మసాక్షాత్కారం కోసమే. ఆ ఆత్మసాక్షత్కారం పొందుటకు చేసే ప్రయత్నమే "ఆధ్యాత్మిక సాధన". అయితే ముందుగా సాధనకు కావాల్సింది మనో నియంత్రణ, అంతఃకరణశుద్ధి.
                                                                                                  
మన మనస్సే మనకు ప్రతిబంధకం. మన వ్యక్తిత్వ విషయవాసనలే ఆటంకములు. మన ప్రవర్తనా సహవాసముల అలవాట్లే  అవరోధములు. అవగాహన లేమే అలజడులు. స్వభావిక దోషాలే రోదనలు. అలాగని సాధన పేరుతో మనస్సును నియంత్రించనవసరం లేదు. మనస్సు ఎప్పుడూ బాహ్యంగా పరుగులు పెడుతుంది. దానికి నిరంతరం ప్రేమతో సద్గుణాలను అలవాటు చేయాలి, భక్తిమాధుర్యంను రుచి చూపిస్తుండాలి, సద్బోధనలను వినిపిస్తుండాలి, వివేకం గురించిన వివరణలు మననం చేస్తుండాలి, విరాగంను అలవర్చాలి.  
కదలనిరాయిని దేవుణ్ణి చేసింది కదిలే భక్తులే, కదలనిది గొప్పదా? కదిలేది గొప్పదా? అది గ్రహించుకొని, సున్నితంగా ప్రేమగా మనో కదలికలను తగ్గించడమే సాధన. అవసరమైనవారికి చేయూతనివ్వడం,  అందర్నీ ప్రేమతో చూడడం, సర్వాత్మభావనతో మసలుకోవడం,  బాహ్యమును భగవంతునిగా అంగీకరించడం, నిరాడంబర జీవితంలో ఉన్నతమైన భావాలు అలవర్చుకోవడం, దేహగతమైన అంతటినీ భగవంతునికి నివేదించి శరణాగతి భావంతో ఉండడం... ఇలా సరళంగా, సంతృప్తిగా జీవించడమే సమర్ధత కూడిన సాధన. 
       
అంతరశుద్ధి -
అంతరశుద్ధి లేకుండా అంతర్యామిని పట్టుకున్నది ఎవరు?  
మన జీవితంలో అనేక మార్పుల్ని ఆహ్వానిస్తాం. కానీ, మనల్ని మనం మార్చుకోవడానికి ప్రయత్నించం. అంతరశుద్ధికై మనల్ని మనం సరిచేసుకోవాలి, మనలో సంస్కార దోషాల్ని వదులుకోవాలి. నిబద్ధత, నైతికత, నిజాయితీలను అలవర్చుకోవాలి. 

ఇక అహం - అహంకారం 
మొదటిది పారమార్ధికం, రెండవది ప్రాపంచికం. అహం అంటే 'నేను' అని అర్ధం. ఆ అహం ఆకారంతో చేరితే అది అహంకారం. యదార్ధ అస్తిత్వం 'నేను'. 
అపరిమితమైన 'నేను'ని పరిమితమైన మాయ ఉపాధికి చేర్చి చెప్పడం అహంకారం.  
                                         


అహంకారమంటే అదొక స్థితి కాదు, దేహస్మృతి. ఈ శరీరమనోబుద్ధులే నేను అనుకోవటం అహంకారం. అహంకు ఇహం పరం మనేది తెలియదు. తెలుస్తుందల్లా అహంకారంకు మాత్రమే. రాయిని చెక్కి దైవమును చూసే మనం, మనిషిలో దైవమును చూడలేకపోతున్నది ఈ అహంకారం వలననే. అహంకారమనేది సకలవాసనల సమూహము. అహంకారమున్నంతవరకు చావుపుట్టుకులు తప్పవు. శరీరం ఖననమైన స్వభావం ఖననమవ్వదు. అహంకారమనేది అనేక జన్మలనుండి జీవుడిని పెనవేసుకుని వున్నది. అనేకజన్మల అహంకారాన్ని నిశ్శేషంగా నాశము చేయడం శీఘ్రంగా సాధ్యం కాదు. స్వార్ధ రహిత, ఫలాపేక్ష రహిత, వాంఛ రహిత కార్యములు నిర్వహించుటవలన అహంకారం తొలగుతుంది. భగవంతుని పాదాలను భక్తితో ఆశ్రయిస్తే వాసనలు తగ్గుతాయి. మాటకి మాట, చేతకి చేత అనే భావన మనలో లేకుంటే ఎవరి మాటల్ని చేతల్ని పట్టించుకోము. ఈ ఉదాసీనత స్థిరచిత్తంకు దర్పణం. ఆలోచనలు, అలవాట్లు మారితే మనస్సు నెమ్మదిస్తుంది. అహంకారం నశిస్తుంది. మానవ సంబంధాల్లో ఏర్పడే అంతరాలకు, అపార్ధాలకు అహంకారం కారణంగా నిలుస్తుంది. అహంకారంపోతే మానవ సంబంధాలూ... ప్రపంచంతో మన సంబంధ బాంధవ్యాలూ... బాగుండటమే కాదు దైవానుబంధంగా శోభిల్లుతాయి.    
అలానే మనలో అహంకారం తగ్గించే మరో శక్తివంతమైన సాధన ఏంటంటే ఇతరుల అహంకారమునకు ప్రతిస్పందించకపోవడం. 
భగవంతునికి మనకి రెండు అడుగుల దూరమే. నేను, నాది - అహంకారం, మమకారం. ఆ రెండు అడుగులు దాటామో .... జీవన్ముక్తులమే అంటారు పెద్దలు.    
                                                        

మనం తూర్పుదిక్కుకు వెళ్లేకొద్దీ పడమరకు మరింత దూరం అవుతాం కదా. అలాగే మన మనస్సును బుద్ధిని ఎంత మంచిగా మలచుకుంటామో, అంతగా అహంకారం అణుగుతుంది, అరిషడ్వార్గాలు తగ్గుతాయి, అంతరశుద్ధి అవుతుంది, అంతర్యామికి చేరువవుతాం.      
                                                   
సాధకులకు అంతరంగిక స్వీయ నియమం, విచక్షణ  అతిముఖ్యం. సర్వులకు శ్రేయస్సు చేకూర్చాలన్న ఆలోచన మనస్సులోను, సత్యాన్నే పలుకాలనే ఆలోచన వాక్కులోను, ధర్మాన్నే ఆచరించాలనే ఆలోచన కర్మలోను అలవర్చుకుంటూ, సర్వాత్మ భావన అంతరంలో నిలుపుకుంటే చాలు. ఈ భావం బలపడితే మనస్సు స్థిరమౌతుంది. మనస్సు స్థిరమైతే వాక్కు సత్యమౌతుంది. వాక్కు సత్యమైతే చేతలు శుద్ధమవుతాయి. తద్వారా పవిత్రత ప్రవహిస్తుంది. 

సాధకులు చలించని మనస్సును, భ్రమించని దృష్టిని కల్గియుంటూ, వ్యవహారికంలో పూర్తి భావజాగృతిలో శ్రద్ధగా ఉంటూ, ప్రతీక్షణం ప్రతీ చిన్నపనిలో కూడా నాచే, ఇది భగవంతుడే చేయిస్తున్నాడన్న భావనతో ఎరుకలో ఉండగలిగినప్పుడే చిత్తశుద్ధి కల్గుతుంది. ఇది  అలవడాలంటే అందుకు కావాల్సింది వివేకం (నిత్యానిత్యవస్తు వివేకం), విరాగం. శ్రద్ధ వివేకము, విరాగంలు అలవడితే గాని విషయాసక్తి నుండి విడుదల పొందలేము. అవగాహనను పెంపొందించుకోలేం. అంతవరకు అర్ధంకాని బోధనలతో విబేధం తప్పదు. అవగాహన అవ్వనంతవరకు ఆవేదన తప్పదు 
                                                   


ఆధ్యాత్మిక జీవితం, ప్ర్రాపంచిక జీవితం అని రెండు వేరు వేరు జీవితాలు ఉండవు. మన జీవన విధానంలోనే రెండూ ఉన్నాయి. ఆధ్యాత్మిక జీవనం సాగించాలని తలపే జీవితంలో ఓ మలువు. మన సంసార ధర్మాలను, ప్రాపంచిక బాధ్యతలను నిర్వర్తిస్తూ మన దైనందిక కార్యక్రమాలలో ఆధ్యాత్మిక సాధన ఓ అంతర్భాగమైనట్లు అనుసంధానం చేసుకోవాలి. ఏ బంధమూ, ఏ బాంధవ్యమూ ఆత్మవిచారణకు ప్రతిబంధకం కాదు. వాటిని కొనసాగిస్తూ మానసికంగా అన్నింటికీ అతీతమౌతూ ఆత్మకు చేరువ కావాలి. మనోశుద్ధత, నిరాహంకార సాధనలతో ముందుకు సాగాలి. అంతరంగ వివేచనతో సాధన చేస్తే క్రమక్రమంగా ప్రాపంచిక లాలస తగ్గుతుంది. ఏదీ కొద్ది రోజుల్లోసాధ్యం కాదు.  సద్గురువులు, సత్సంగాలు ఊతం ఇస్తాయి. క్రమేణా కాస్త కాస్త ఆధ్యాత్మిక జీవనం గురించి అవగాహన ఏర్పడుతుంది. 
                                                                                                     

ఈ గమనంలో ఎదురయ్యే కష్టాలు, నష్టాలు, ఆనందాలు, ఆవేదనలు, సమస్యలు, సంఘర్షణలు, అనుభవాలు, అయోమయాలు..... అన్నీ ప్రాపంచిక జీవితానికి అన్వయింపబడి అగమ్యగోచరంగా, అలజడిగా అన్పించిన, ఎంతో అంతర్మధనం జరుగుతున్నా, ఇవన్నీ పారమార్ధిక జీవనంలో వైరాగ్యాన్ని, వివేకాన్ని, భక్తిని, పరమాత్మునిపై పరమప్రేమను పరిక్షించడానికి ఈశ్వరుడు పెట్టే పరిక్షలుగా భావించి సంకల్పమును చెదరనీయక, క్రుంగక, ప్రయత్నం వీడక ఫలితం ఆశించక, పయనం ఆపక, మరింత శ్రద్ధతో, పట్టుదలతో, సంయమనంతో, సమర్ధవంతంగా, ధీశాలిగా ముందుకు పోవడమే సరైన సాధనని ఆధ్యాత్మిక అనుభవజ్ఞుల సూచన. అనేక పరీక్షలు నెగ్గి సాధన చేస్తేగానీ అంతఃకరణ శుద్ధి కాదు. ఎవరికి వారే వారివారి సంస్కారముల ఆధారంగా సాధనామార్గంలను అనుష్టించి ఆత్మసాక్షాత్కారం కలిగేంతవరకు నిర్విరామ సాధన చేయాలి. అప్పుడే భవం నుండి భవ్యం వైపు వెళ్ళగలరు.  




1, మార్చి 2019, శుక్రవారం

"అంతరమౌనం - బాహ్యకర్మ"


                                                                


ఈ మధ్యన ఓ మిత్రురాలు, సహా బ్లాగరిణి "అంతరమౌనం - బాహ్యకర్మ" గురించి అడిగింది. 
చేస్తున్నానన్న భావన లేకుండా, ఈశ్వరార్పణ బుద్ధితో బాహ్యకర్మలు ఉన్నప్పుడు దేనితో సంయోగం చెందని మనస్సు సాక్షియై అణగగా, అలవడిందే అంతరమౌనం. దీనినే కాస్త వివరించమన్న తన కోరిక మేరకే ఈ టపా -
"కర్మకు ఆవల నిష్కామం, నిష్కామమునకు ఆవల నిస్సంగం, నిస్సంగమునకు ఆవల ఏకాంతం, ఏకాంతమునకు ఆవల నిశ్శబ్దం, నిశ్శబ్దమునకు ఆవల మౌనం. ఆ మౌనమే ఆత్మస్థితి, ఆ మౌనమే జ్ఞానం, ఆ మౌనమే అమరత్వం " - శ్రీ రమణులు. 
మౌనం అని అనుకోగానే మాటై స్ఫురిస్తుంది. స్ఫురణకు ఆవల సాక్షియే మౌనము. మౌనం గురించి ప్రస్తావించడమంటే శబ్దంలోకి జారిపోవడమే. ప్రస్తావన లేని పరమపదం మౌనం. అది అవ్యక్తం, అవర్ణనం, శాశ్వతం, నిరంతరం, సనాతనం. నిజానికి మౌనం స్వయంభువది .
మౌనం శబ్దంగా మారే క్రమమే సంకల్పం, సృష్టి, ప్రపంచం, కర్మలు, పునర్జన్మలని పెద్దలంటుంటారు. కర్మలతో మనస్సు కలిసి బయల్పడితే  సృష్టి. బయల్పడే మనస్సు హృదయంలో ఇంకిపోతే లయం. సర్వ సమన్వయమంతా మౌనంలోనే ఉంది. వాక్ వర్తనలో లేనేలేదు. కర్మ కర్తృత్వంలో ఉండదు.   
పంచేంద్రియ కర్మలకు భావన చేరకపోవడమే సత్యస్థితి. ఈ స్థితే మౌనం. అంతరమైన అనంత మౌనమే ఆత్మస్థితి.  
"ఊరకనుండటమే సర్వసమన్వయం "   "ఊరకనుండుటయే ఉత్తమం" 
ఇది శ్రీ రమణుల బోధ. 
సత్యానుభవం రానంతవరకు అంతఃకరణం చేసే మహాశబ్దం " నేను ". ఆ 'నేను'ని తెలుసుకోవాలనుకుంటే ఆత్మతో అనుసంధానమై ఉండాలి. నిన్ను నీవు తెలుసుకునే ఎరుకకు సరళమైన సర్వోత్తమమైన మార్గం మౌనమే. మనస్సు మూలాల్ని అన్వేషించు, ‘నేను’అనే భావం ఎక్కడినుంచి వస్తుందో చింతన చేస్తూ పరిశీలిస్తే మనస్సు అందులో లీనమైపోతుంది. ఆ మౌనాన్నే ఆశ్రయించు. ఆ మౌనంలో విశ్రమించు, అదే మౌన తపస్సు . ఈ మౌన సాధన వల్లే  ఆ మౌనములోనే ఆత్మానుసంధానం... ఆత్మసాక్షత్కారం అని ఉపదేశించేవారు శ్రీ రమణ మహర్షివారు. 
మౌనం అత్యంత సమర్ధవంతమైన శక్తిప్రవాహం. దక్షిణామూర్తి చెప్పలేక మౌనం వహించలేదు. చెప్పడానికి ఏమీ లేక మౌనం వహించాడు. 
బ్రాహ్మీస్థితి అనుభవైకవేద్యం. అది వర్ణనాతీతం. 
అయితే ఇంతటి మౌనమునకు కర్మకు ఏమిటి సంబంధమో అవగాహన చేసుకునేముందు ముందుగా కర్మ అంటే ఏమిటో తెలుసుకుందాం - 
'నేను చేస్తున్నాను' అనే భావనతో మనస్సు మరియు ఇంద్రియాల చేత చేసెడి చర్యలను కర్మ అంటారు. స్థూలంగా (బాహ్యంగా) కన్పించే కర్మలు కొన్నయితే, సూక్ష్మంగా అంతరమున సాగేవి మరికొన్ని. ఆలోచనా రూపంలో, మాటల రూపంలో, చేతల రూపంలో కర్మలు చేస్తూనే ఉంటాం.  అలా చేసే ప్రతి కర్మకు ఫలితం ఉంటుంది. అది అనుభవంలోకి వస్తుంది. 
ఈ జగత్తులో  ప్రతీజీవి జన్మించడానికి కారణం మునుపుటి జన్మల కర్మఫలితమే. 
తత్రాస్యస్వకృతమ్ కర్మ ఛాయేవానుగతం సదా ... ఎవరు చేసిన కర్మలు వారిని పునర్జన్మ యందు నీడలా అనుసరిస్తాయి. 

యథా ధేను సహస్రేషు వత్సో విందతి మాతరం, తథా పూర్వ కృతం కర్మ కర్తార మను గచ్ఛతి   వేల సంఖ్యలో ఉన్న ఆవుల్లో సైతం లేగదూడ తన తల్లిని ఏవిధంగా వెదకి పట్టుకుంటుందో అలాగే గతంలో చేయబడిన కర్మలు కర్తను అనుసరిస్తూ ఉంటాయనేది సత్యం.  





స్వకర్మ వశతః సర్వ జంతూనాం ప్రాభవాప్యయౌః తమ తమ కర్మలని అనుసరించి సకల ప్రాణుల చావు పుట్టుకలు ఉంటాయి. 
సకల ప్రాణులకున్ను పూర్వజన్మ కర్మానుసారంగా స్వభావ మేర్పడుచున్నది. చెడుకి చెడు, మంచికి మంచి కర్మఫలం అనుభవించాల్సిందే. ఇదే విశ్వ నియమం, హిందూ సనాతన ధర్మం తెలిపే కర్మ సిద్ధాంతం.
దేహాత్మభావనతో, కర్తృత్వ భావనతో చేసే పనులన్నీ కర్మబంధాలే. 
ఎక్కడ కర్తృత్వం (నేను చేస్తున్నాను) అనే భావన ఉంటే అక్కడ భోక్తృత్వం  (ఫలానుభవం) కూడా ఉంటుంది. ఒక విత్తు నాటితే అది మొలిచి వృక్షమై అనేక ఫలాల్ని ఇచ్చినట్లుగా చిన్న కర్మ అయినా దాని ఫలం అనూహ్యంగా అనంతంగా ఉంటుంది. ఒక విత్తు నాటేం కదా అని ఆ చెట్టు ఒక్క ఫలాన్నే ఇవ్వదు కదా. 
అవశ్యమేవ భోక్తవ్యం కృతం కర్మ శుభాశుభమ్ | నాభుక్తం క్షీయతే కర్మ కల్పకోటిశతైరపి || 
చేసిన కర్మ అది పుణ్యమైన, పాపమైన కానీ, కోటికల్పాలకైనా సరే నశించేది కాదు. దానిని అనుభవించి తీరాల్సిందే. 
మరి జన్మలు, కర్మలు క్షయమయ్యే విధానం ఏది?  
జీవించినంతకాలం కర్మను ఆచరించకుండా ఉండలేం.  కర్మత్రయం (సంచిత, ప్రారబ్ధ, ఆగామి) గురించి అందరికీ తెలుసు. అనేకజన్మలనుండి సంపాదింపబడిన కర్మరాశికి సంచితమని, ఈ సంచిత కర్మరాశినుండి కొంతభాగం పక్వమై ఈ జన్మలో అనుభవానికి వస్తున్న కర్మఫలానికి ప్రారబ్ధమనియు, ప్రారబ్దాన్ని అనుభవిస్తూ, ఈ జన్మలో కొత్తగా చేసిన, చేస్తున్న పాపపుణ్యాల కర్మల ద్వారా పోగయ్యే కర్మఫలంలో కొన్ని ఈ జన్మలో అనుభవిస్తూ, చాలావరకు భావిజన్మలో అనుభవించడానికి సిద్ధం చేసుకుంటున్న కర్మరాశి ఆగామి. మరణాంతరం ఈ ఆగామి కర్మరాశి సంచితకర్మలో కలుస్తుంది. అంటే సంచితం - భూతకాలంతోను, ప్రారబ్ధం - వర్తమానకాలంతోను, ఆగామి భావికాలంతోను సంబంధపడియుండును. 
అనుభవించడం ద్వారే ప్రారబ్దకర్మ క్షయమౌతుంది. ఇక ఆగామి సంచిత కర్మలని ప్రారబ్ధ కర్మ రూపానికి మారి మనకి అనుభవానికి రాకుండనే,  ధ్యానం, దానం, దైవారాధన, దయ, ధర్మజీవనం, క్షమ భూతహితం, లాంటి నిష్కామ కర్మల ద్వారా చాలావరకు తొలగించుకోవచ్చు. 
మనం అవిద్య / అజ్ఞానంతో సంపాదించుకొని వున్న ప్రారబ్ద కర్మలను తొలగించుకోవడానికి ఈ మానవజన్మ తీసుకున్నామన్న సత్యాన్ని మరచి, మరల మరల అజ్ఞానముతో వాటికి తోడూ మరింతగా కర్మరాశిని ప్రోగు చేసుకుంటున్నాము. మనస్సు మాయలోపడి వచ్చిన విషయాన్ని మరచిపోయి రకరకాల కర్మలను మూటగట్టుకుంటున్నాం. ఫలితం -  పునరపి జననం పునరపి మరణం . 
భగవంతుని యెడల శరణాగతి చెందితే ఎన్ని కర్మవాసనలు ఉన్నా అన్నీపోతాయి. అన్య ఆలోచనలు వీడి, అంతరమున అంతర్యామిని నిలుపుకొని కర్మలు ఆచరించిన చాలావరకు కర్మవాసనలు వదిలించుకున్నట్లే.   
                                               


ప్రారబ్ద కర్మ ఫలాలను అనుభవించటానికి జన్మ వస్తున్నదన్నది వాస్తవం. ఆ ప్రారబ్దకర్మలే లేకపోతే పుట్టుకే లేదు. ఐతే ఈ ప్రారబ్ద కర్మలు ఎక్కడ నుండి వస్తున్నాయి? సంచితకర్మలలో నుండి పక్వమై వస్తున్నాయి. కనుక ప్రారబ్ద కర్మలు లేకుండా పోవాలంటే సంచిత కర్మలు లేకుండా పోవాలి. మరి ఈ సంచిత కర్మలు ఎలా వస్తున్నాయి? మనం ముందు జన్మలో చేసిన అగామికర్మలలో నుండి వెంటనే ఫలితాన్నిచ్చినవి పోను మిగిలిన కర్మలే సంచిత కర్మలుగా వస్తున్నవి. కనుక సంచిత కర్మలు చేయకుండా వుండాలి. అంటే అసలు కర్మలే చేయకుండా ఉండాలన్నమాట. ఐతే కర్మలు చేయకుండా వుండటం ఎవరికైనా సాధ్యమేనా ? ఊహు ... సాధ్యం కాదు. మరి ఎలా???  ప్రారబ్ద కర్మలను  భక్తి ధ్యానాదుల  ద్వారా  ఆత్మజ్ఞానాన్ని పెంపొందించుకుంటూ, ఉదాసీనంగా అనుభవించి అధిగమించాలి. అదే తరుణంలో అగామికర్మలు భగవంతార్పణ బుద్దితో కర్తృత్వ భావన లేకుండా నిష్కామంగా చేయాలి. అలాగే సద్గురువుల సాంగత్యంలో సంచితకర్మలను జ్ఞానాగ్నిలో దగ్దం చేయాలి అప్పుడే కర్మశేషాలుండవు, జన్మలు ఉండవు. జీవన్ముక్తిని పొందుతాం. 
చేసే తలపు లోపల వున్నంతకాలం, చేసేశక్తి తనకు ఉందనుకున్నంతకాలం, కర్మ చేయకుండా ఉండలేడు. చేసే శక్తి తగ్గి, చేయాలన్న తలపు తొలగి, ఇక చేయడానికి ఏమీ లేదని గ్రహించి, చేస్తుంది ఎవరు - చేయిస్తుంది ఎవరు అన్న విచారణతో భాగవతంలోని గజేంద్రుడులా మౌనమై శరణాగతి పొందినప్పుడే ముక్తత్వం.        
ఇది గ్రహించి నడయాడేవారు కర్మయోగులు. వీరే అంతరమౌనంలో ఓలలాడుతూ బాహ్యకర్మలయందు తామరాకుపై నీటిబొట్టులా జీవిస్తారు. వీరికి నామరూపములు, బాహ్య కర్మలు ఆటంకం కానే కాదు. అదో సహజ స్రవంతి .

ప్రతీరోజు భగవంతుని ఎదుట నిలబడి, చేస్తున్నది చేయిస్తుంది అంతా నీవే, ఇదేదీ నేను కాదు, అంతా నీవే ఉన్నావని మౌనమై కొన్ని క్షణాలు ఉండండి. అదే నిజమైన మహన్యాసపూర్వక పూజ. ప్రయోజనంతో పట్టింపులేకుండా పనులాచరించడమే పరమ ప్రయోజనం. వ్యక్తిగతమైన నేను ను విడనాడి చేసిన కర్మయైన, ధ్యానమైనా జ్ఞానమునే ప్రసాదిస్తుంది. కాటిపై కాలేక కూడా కర్మవాసనలు మోస్తూ మరుజన్మ పొందుతున్నదెవరు అన్న విచారణ  జీవన్ముక్తిత్వమునే ఇస్తుంది.   
                                                                 
కర్తృత్వభావనతో కర్మలాచరించేకంటే ఈశ్వరార్పణతో కర్మలాచరించడం ధన్యత. 
మౌనంగా ఉండటం కంటే, మౌనమై ఉండటం శ్రేష్టత. 
 

2, డిసెంబర్ 2018, ఆదివారం

స్వీయ సంఘర్షణ

గత కొద్దిరోజులుగా కాస్త అస్వస్థత. ఆ కారణంగా నిద్రలేమి, నీరసం, అలసట. నిన్నటిరోజు వేకువన, కాస్త సహజ సిద్ధమైన గాలికై మేడ మీదకు వెళ్లాను. మా ఇంటికి కాస్త దూరంలో టైరులను కాల్చుతుండడంతో ... ఆ వాసనతో కలుషితమైన గాలి... ప్చ్!
కొంతసేపు అనంతరం - పనమ్మాయి రాక, ఆమె అంట్లు తోము చున్నంతసేపు పూర్తిగా కొళాయి ఇప్పేసి బకెట్ నిండి, నీరు వృధాగా పోతున్నా, పని పూర్తయ్యేవరకు కట్టదు ఎన్నిసార్లు చెప్పిన, చెప్పిన రెండుమూడురోజులు వరకు  మాత్రమే మాట వినడం. అటుపై యధాస్థితి... నీరు కరువై కొందరు, నీరు  వృధా చేస్తూ కొందరు ఇక్కడ జల దుర్వినియోగం, మరొక చోట వ్యర్ధ పదార్థాలతో జలకాలుష్యం ... ప్చ్.
సాయంత్రం ఓ పని నిమిత్తం బయటకు వెళ్తూ, శివాలయం దగ్గర ఆగాను. శివాలయం ప్రహరీ ముందు కొబ్బరిపెంకులు, వాడినపువ్వులు, ఖాళీ పాల కవర్లు, విరిగిన మట్టిప్రమిదలు, ప్లాస్టిక్ కవర్లు ..... కుప్పలా చెత్త. ఆ చెత్తలో ఏదో వెతుక్కొని తింటూ రెండు కుక్కలు,  పాలపాకెట్ పీకుతున్న ఆవు ...  పరిసరాల కాలుష్యం...  ప్చ్!
ఇలా వ్యర్ధాలతో గాలి, నీరు, భూమి ... కలుషితం కావడం ... ఏదో బాధ... దాని గురించే ఆలోచనలు. నాలో నాకే సంఘర్షణ. ఒంట్లో బాగుండదానివి బాగలేనట్లు వుండక, ఎందుకే ఇన్ని ఆలోచనలు అని నాలో నేననుకున్నా, విదిలించుకున్న వదలక మదిలో కదిలాడే అవే దృశ్యాలు, అవే ఆలోచనలు. .

బాగుందోయి, గుడికి వెళ్ళినవారు కొబ్బరికాయలు, పండ్లు, అభిషేకముకై పాలు తీసుకెళ్తారు కదా, కార్తీకమాసమాయే, అసలే శివయ్య అభిషేకప్రియుడాయే, ఇవన్నీ సహజమేనమ్మా, భక్తులు ఏదో తమ భక్తానుసారం భగవంతుణ్ణి ఇలా ఫల పుష్ప క్షీరాదులతో సేవిస్తుంటారు, నీవు కూడా అప్పుడప్పుడు పంచామృతాలతో, క్షీరాదులతో నమక చమకాల నడుమ అభిషేకాలు చేస్తుంటావు కదా, అయినా కృష్ణపరమాత్మే చెప్పాడు కదా, పత్రం పుష్పం ఫలం తోయం ... అని!
ఆ అన్నట్లు, గతంలో నీవొ పోస్ట్ లో- సత్కర్మలకు, సాధనలకు పవిత్రంగా ఉపయోగించే దేహ'పత్రం'ను, ఎలాంటి కలుషితాలు అంటని స్వచ్ఛమైన హృదయ'పుష్మము'ను, నిష్కామ కర్మ'ఫలా'న్ని, 'తోయమ'నే భక్తిరసంతో మేళవించి కృష్ణార్పణం చేయడమే ఆ శ్లోకంకు అర్ధమంటూ పెట్టావు కదా, అందరూ అలా అనుకొని ఉండలేరమ్మా ... అంటూ మరల మనసు గోల ... 
నిజమే,  నేను పోస్ట్ పెట్టాను. నేనే కాదు ఎందరెందరో వివిధరీతుల్లో ఈ శ్లోకంకు అర్ధం తెలిపారు. అయితే ఆ శ్లోకం చివరలో ఓ మాట జోడించి చెప్పారు కృష్ణపరమాత్మ, 'ప్రయతాత్మనః' అని!  ప్రయతాత్మనః అంటే పరిశుద్ధమైన మనస్సు కలవాడని అర్ధం. పరిశుద్ధమనస్సు కలవాడు తన భక్తికొలది సమర్పించిన పత్రపుష్పాదులను స్వీకరిస్తానని తెలిపాడు. ఆ పరిశుద్ధత మనస్సుకు ఎలా వస్తుంది? శుభ్రత లేని నడవడిక మనస్సును శుద్ధత పరుస్తుందా?
దుర్వాసన వస్తే భరించలేక ముక్కు మూసుకుంటూ అక్కడనుండి వెళ్ళిపోతాం,  కలుషితనీరు త్రాగం, అటువంటి నీరు ఉన్నచోటునుండి నిలబడలేం. కలుషిత పదార్ధాలు భుజించలేం, సరికదా, పరిసరాలు బాగుండని చోట మంచి ఆహరమును  కూడా స్వీకరించలేం, ఇటువంటి ప్రదేశాల్లో మన మనస్సు కూడా ఏకాగ్రతగా ప్రశాంతంగా స్థిరంగా ఉండలేదు కదా. అందుకే అంటున్నా -  మన చేతలు మన మనస్సుని పరిసరాలను శుభ్రపరిచేవిగా ఉండాలి.
ఇక, అభిషేకాలు చేయడం, ఫలపుష్పాదులు సమర్పించడం తప్పని అనడంలేదే, పరిసరాలు కలుషితం చేయడం తప్పంటున్నాను. పూజ అనంతరం అనవసర వ్యర్ధాలను అలా శివాలయ పరిసరమందే పారెయ్యక, వాటిని ఓ మూత  ఉన్న చెత్తడబ్బాలో పడేయడం చేయాలిగానీ, ప్చ్... మరల నిట్టూర్పా ... అసలు ఎందుకే నీకింత బాధా ... ఎవరో నాలో నన్నే నిలేస్తున్న భావన... అవునూ ... ఎందుకింత బాధా? నన్ను నేనే ప్రశ్నించుకున్నా ... అప్పుడు నాలో కదిలాడారు నా కుటుంబ పెద్దలు. 

నా చిన్నప్పుడు మాది కట్టెల పొయ్యే. ఉదయాన్నే మా మేనత్తగారు గానీ, అమ్మగానీ, చిక్కటి పేడనీటిలో ముంచిన చిన్న బట్టతో పొయ్యి అలికి, ముగ్గులేసి, కట్టెలు పెట్టి, వెలిగించి, నమస్కరించి వంట ప్రారంభించేవారు. నూతి దగ్గర, ముందు తోడిన చేదలో నీటిని గానీ, అలాగే మున్సిపాలిటీ కొళాయి నీరు బిందెలో పట్టేముందు గానీ, ముందు నీటిని తాకి, కళ్ళకు అద్దుకునేవారు. అసలు లేస్తూనే భగవత్ స్మరణతో భూమిని తాకి నమస్కరించేవారు. ఎందుకని అడగగా, అన్నింటా ఉన్నది ఆ భగవంతుడేనమ్మా, ఆయన స్వరూపములైన వీటిని నమస్కరిస్తే, ఆ నమస్కారం ఆ భగవంతునికే  చేరుతుందని తాతయ్య చెప్పడం బాగా జ్ఞాపకం. ఆనాడు వారు చెప్పింది అంతా చాదస్తమని భావించి తర్కానికి దిగాను. పెద్దయ్యాక అవగాహన కొచ్చింది. ఆచరణలో పెట్టాక సాత్వికత అలవడింది. అగ్నిదేవుడని, వాయుదేవుడని, జలదేవతయని, భూదేవియని ఇలా అన్నింటా దేవుడును, దేవతని చూసే సంస్కృతి మనది. పెద్దవారు వారి వారి పనుల ద్వారా ప్రకృతిని ఆరాధించడం తెలియజేశారు. కానీ, మనం ఏం చేస్తున్నాం? 

 ఆధ్యాత్మికత అంటే వాదన కాదు, విశ్వాసం. ఆధ్యాత్మికత తర్కంగా ప్రారంభమై, సత్యంగా నిలిచి, జగమంతా కనిపించి, సర్వమూ సర్వేశ్వరుడే అన్న సమ్మతితో ముగుస్తుంది.  
              
పరమేశ్వరునికి "అష్టతనువులు" అన్న పేరుంది. వేమనగారు కూడ తన పద్యాలలో చెప్పారు, 'అష్టతనువు లమర హరుడౌట నెఱుగరో' అని. 

మాయా ఉపాధిచే అంతటా వ్యాపించి వున్న సర్వేశ్వరునికి - వాయువు, భూమి, జలము, అగ్ని, ఆకాశం,  మహాతత్వం, అవ్యక్త తత్త్వం, అహంకార తత్త్వం అనే ఎనిమిది రకాల తత్త్వములను తనువులుగా చెప్తుంటారు మహర్షులు. అంటే వాయువు, భూమి, జలము, అగ్ని, ఆకాశమనే పంచభూతాలు పరమాత్ముని మొదట అయిదు తనువులు. భగవంతుణ్ణి అభిషేకించే మనం, శుద్ధంగా పూజించే మనం ఆయన తనువులైనట్టి గాలి, నీరు, భూమిలను శుద్ధంగా ఉంచుకోవద్దా? పరమాత్ముని పట్ల అపేక్ష, ఆయన తనువుల పట్ల ఉపేక్షా... తగునా ఇది? పరమాత్మను పవిత్రంగా భావించినట్లే పరమాత్మ సృజనను కూడా పవిత్రంగా తలచి, ఉంచాలన్నదే నా భావన. మన పరిసరాలు బాగుంటే మనం ఆరోగ్యంగా ఆహ్లాదకరంగా ఉంటాం, తద్వారా మన మనస్సు శుద్ధత పొందుతుంది. 
                                              


ఈ సృష్టి యావత్తు పంచభూతాల సంయోగమే.ఈ చరాచర విశ్వాలన్నీ పంచభూతాల జనితమే. అందుకే పెద్దలు అంటుంటారు - "దేవుడిని తలంచని జీవులుంటారు కానీ, జీవుడిని స్పర్శించని దేవుడు లేడు" అని! 

భూమిరాపో నలో వాయుః ఖం మనో బుద్ధిరేవ చ
అహంకార ఇతీయం మే భిన్నా ప్రకృతిరష్టధా
నాయొక్క ఈ మాయ, భూమి, జలం , అగ్ని, గాలి, ఆకాశం, మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం అని ఎనిమిది విధములుగా విభజించబడిందని గీత యందు పరమాత్మ చెప్తారు కదా. 

పంచభూతములు బ్రహ్మాండంలోనూ, మనలోనూ ఉన్నవి. ఈ పంచభూతాలు మరియు మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం అనే తనువులు మనవి. ఈ పంచభూతాల సమ్మిళిత స్వరూపమే మన దేహం. ఇక ఈ దేహమును చైతన్యవంతం చేయుటకు జీవశక్తి అవసరం. ఆ జీవశక్తి కూడా ఈ పంచభూతాల సమ్మిళితమే.
స్థూల దేహంలో - పంచభూతాలకు ప్రతీకలుగా పంచేంద్రియాలు (చెవి, నాసిక, నేత్రం, నాలుక చర్మం) ఉంటే,  సూక్ష్మ దేహంలో పంచ కోశాలుగా అమరివున్నాయి. అంతేకాదు,భూతత్వంనకు చెందిన మూలాధారం, జలతత్వానికి చెందిన స్వాధిష్టానం,  అగ్నితత్త్వానికి ప్రతీకగా మణిపూరకచక్రం, వాయువుకు ప్రతీకగా అనాహతం, ఆకాశతత్త్వానికి ప్రతీకగా విశుద్ధిచక్రం అనే ఐదు శక్తి నాడీకేంద్రములున్నాయి మనలో. 

మన నడవడిక, అలవాట్లు, ఆలోచనలు, సంస్కారాలు, ప్రారబ్ధ వాసనలు బట్టి ప్రభావితమౌతూ పైవన్నీ పనిచేస్తుంటాయి. మన చేష్టలు సక్రమంగా లేకుంటే ఇవి క్రమ క్రమంగా శక్తిని కోల్పోతుంటాయి. అందుకే అనేక శారీరక మానసిక అనారోగ్యాలు. పంచేద్రియాలు, పంచకోశాలు, పంచ చక్రాలు జాగృతి పరచాలంటే బాహ్యమున, అంతరమున అష్టతనువులను శుద్ధతగా వుంచితే చాలు. 
ప్రకృతిలో ఉన్న ఈ పంచభూతాలు మనలోనూ ఉండడమే కాదు, వాటి యొక్క ఆశ్రయంతోనే మనం జీవిస్తున్నాం. అది మరిచి, నిప్పు, నీరు, నేల, గాలి లను కలుషితం చేస్తే ముప్పు మనకే కదా, మరి అది తప్పు కాదా? 
ప్రకృతిని ప్రాపంచికంగా సద్వినియోగపరుచుకుంటూ, పారమార్థికంగా పరమాత్మస్వరూపమనే ఆపేక్షభావంతో  చూడగలగాలి. అప్పుడే సర్వత్రా సర్వేశ్వరుడున్నాడన్న భావన మనలో బలీయమౌతుంది. ఎప్పుడైతే మనం కాంచినదంతా  పరమాత్మమయంగా భావించి దానిని పవిత్రంగా చూస్తామో, అప్పుడే మన అంతరంగాలు ఆటోమేటిక్ గా పవిత్రమవుతాయి.


ఎన్ని పూజలు చేస్తేనేం? ఎన్ని సాధనలు చేస్తేనేం? 'భావశుద్ధివిహీనానాం సమస్తం కర్మ నిష్ఫలమ్'...  భావశుద్ధి సంపూర్ణముగా కలగనివారి సమస్త కర్మలును నిష్పలములు.  

సాధారణముగా సాధకుని సాధనాక్రమం - భగవంతుడు ఉన్నాడనే భక్తిభావంతో ప్రారంభమై, నామస్మరణతో కొంత ముందుకెళ్లి, నాలో ఈశ్వరుడు ఉన్నాడు అనే నమ్మికతో దృఢపడి, సర్వత్రా సర్వేశరుడున్నాడనే స్ఫురణతో పుంజుకొని, "నేను" గా ఈశ్వరుడు ఉన్నాడు అనే ఎఱుకతో మౌనమౌతాడు. ఆ స్థితికి రావాలంటే అందుకు సహకరించాల్సినవి ఈ అష్టతనువులే. 

భగవంతుని అష్టతనువులు ప్రకృతిగా భాసిల్లుతూ, చైతన్యంగా మనకు కావాల్సిన ప్రజ్ఞానాన్ని అందిస్తుంటుంది. మన అంతరంగాన్ని శుద్ధి చేయటం, మన చూపును పారదర్శకం చేయటం, పరమేశ్వరుని తత్త్వం ఎరుక పర్చటమే వాటి లక్ష్యం. ఆ లక్ష్యంతో మనం ఎంత నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించిన వాటి ధర్మాలను వీడక వర్తిస్తున్నాయి. కానీ, ఆ ప్రజ్ఞానం మనకు ఎందుకు అందడం లేదో, అందరం గ్రహిస్తే  బాగుంటుంది. 
దేనినీ పట్టించుకోకుండా, విమర్శించకుండా ముందుకు సాగిపోతున్నఅప్పుడప్పుడూ ఇలాంటి స్వీయ సంఘర్షణలు తప్పడంలేదు.  

19, నవంబర్ 2018, సోమవారం

శివోహం

                                         

వేదాలలో 'యజుర్వేదం' గొప్పది. యజుర్వేదంలో నాల్గవకాండలో ఉన్న 'రుద్రం' ఇంకా గొప్పది. రుద్రం మధ్యలో ఉన్న 'పంచాక్షరి' అంతకంటే గొప్పది. పంచాక్షరి లోని రెండక్షరాలు మరీ గొప్పవి. ఆ రెండక్షరాలు - "శివ".  శివ అంటే మంగళం శుభం అని అర్ధం.
                                             - శ్రీ చంద్రశేఖరేంద్ర సరస్వతీ స్వామివారు 

నామస్మరణాత్ అన్యోపాయం నహి పశ్యామో భవతరణే ... ఈ సంసారిక జీవితంలో మానవజన్మ తరించాలంటే నామ స్మరణ చేయాలి. భగవంతుణ్ణి చేరే మార్గంలో నామస్మరణం ఉత్తమం. శివ అనే రెండక్షరాలు పరబ్రహ్మ స్వరూపం. 'శి' అంటే పాపనాశనం. 'వ'అంటే ముక్తిప్రదానం.

లోకసమస్తాన్ని తనలో నిలుపుకొని, తానే లోకమైన విశ్వనాధుడు ఈశ్వరుడు. ఆదిదేవుడు, ఆద్యంతరహితుడు అయిన శివుడు మన జీవనతాత్త్వికతకు అతిసన్నిహితంగా ఉంటాడు. సుఖదుఃఖాలు అనే ద్వంద్వాల నడుమ సాగే మన జీవనయానంలో ద్వంద్వాలన్నింటినీ ఏకంచేసే అద్వయమూర్తిగా గోచరిస్తాడు.  
ప్రమధాది గణాలను నియంత్రించే సర్వాత్మకుడైన పరమశివుడే ఇంద్రియాల్ని నియంత్రించగలిగిన శక్తిమంతుడు. 
కాలకూట విషాన్ని, శేషనాగును కంఠంలో ధరించి ఉండటం ద్వారా మృత్యుంజయ రూపత్వం విశదమౌతుంది. గంగను శిరస్సుపై ధరించి విశ్వముక్తి మూలాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. అగ్నిమయమైన తృతీయ నేత్రం దగ్గరే చంద్రకళను ధరించి ఉండడం వల్ల సంహారకర్త పోషకత్వరూపమై విరుద్ధ ధర్మాశ్రయత్వాన్ని దిగ్దర్శితం చేస్తున్నట్లు తెలుస్తుంది. సర్వలోకాధిపతియై కూడా విభూతీ వ్యాఘ్రచర్మాన్ని ధరించి  పామును మెడలో వేసుకొని, కపాలం చేబూని శ్మశానంలో తిరుగాడే లోకశివశంకరుడు వైరాగ్యంనే శ్రేష్ఠమైనదిగా వ్యక్తం చేస్తున్నాడు. 
                                                   

అణిమాది అష్టసిద్దులున్న - ఒంటికి పూసుకునేది భస్మమే. చుట్టుకున్నది గజవస్త్రమే. ధరించేది నాగభరణాలే. శివుని మూడోనేత్రం జ్ఞాననేత్రం. నటరాజు స్వరూపం - కళాంతరంగుడైన శివుని కళా స్వరూపానికి ప్రతీక. స్వచ్ఛతకు హిమాలయం మారుపేరు. ధర్మరూపమైన వృషభమే వాహనం. చంద్రుడు చిత్తానికి ప్రతినిధి. గంగ చంచలత్వానికి గుర్తు. పులి స్వార్ధ చింతనకు మరో రూపం. ఏనుగంటే నిలువంత గర్వం. వాటన్నింటిని జయించమని చెబుతుంది శివతత్వం. నంది ధర్మానికి సర్పాలు నిర్భయత్వానికి నిదర్శనం.

భస్మాన్ని ధరించిన ఆయన దగ్గర ఏముందీ అని అడుగుతారు కొందరు. కానీ,
భస్మాన్ని మించిన పవిత్రమైనది ఈ సృష్టిలో వేరే ఏమీ లేదు. జన్మాంతర పాపాలను దహించి వేసేదే భస్మం. కాబట్టే, భస్మానికి 'విభూతి' అని పేరు. విభూతి అంటే ఐశ్వర్యమనీ అర్ధముంది. 

తాను గరళాన్ని మింగి  లోకానికి అమృతం దక్కించిన ఈ నీలకంఠుని  నెత్తిన నీళ్లు కుమ్మరిస్తే చాలు, మెచ్చి వరాలు కురిపించేస్తాడు. దోసెడు నీళ్ల అభిషేకం, చిటికెడు బూడిద అలంకారం, కూసిన్ని బిల్వపత్రాలు, కాసిన్ని ఉమ్మెత్తపువ్వులు, 'శంభో శంకర శరణు శరణు' అన్న స్మరణకే పొంగిపోయే బోళాశంకరుడు. .

అందుకే, 
నీలకంఠుని శిరసుపై నీళ్లుచల్లి
పత్తి రిసుమంత ఎవ్వాడు పాఱవైచు
కామధేనువు వానింటి గాడిపసర
మల్ల సురశాభి వానింటి మల్లెచెట్టు
అని  మాదయగారి మల్లన్నవారు కొనియాడరు.  

సామాన్యుడైన, సంపన్నుడయినా, విద్యావంతుడయినా, అవిద్యావంతుడయినా, మిత్రుడయినా,  శత్రువయినా పశువయినా, పురుగయినా ... అందరూ శివయ్యకు సమానమే. అందుకే -
సుహృద్విపక్ష పక్షమో, తృణారవింద చక్షు షో, ప్రజా మహిమహేంద్రయో, సమ ప్రవృత్తికః ... అని శివతాండవస్తోత్రం లో రావణాసురుడు కీర్తిస్తాడు.

సర్వసృష్టి సమానత్వం శివతత్త్వం. ఆస్తికుడు, నాస్తికుడు, జ్ఞాని, అజ్ఞాని, దేవతలు, రాక్షసులు, బలవంతుడు, బలహీనుడు, సర్వగ్రంధ పారాయణుడు, నిరక్షరాసుడు.... అందర్నీఆదరించి అనుగ్రహించే ప్రేమపరవశుడు శివయ్య.
రావణుడు రాక్షసుడని తెలిసినా అనుగ్రహించాడు. భస్మాసురుడు కృతఘ్నుడని తెలిసినా వరమిచ్చాడు.  దోషభూయిష్టుల్ని సైతం నెత్తిన పెట్టుకొనే భక్తసులభడు శంకరుడు. ఎంతటి పాపచరితులనైనా పునీతం చేసే దయాంతరంగడు. 
                                                      


మార్కండేయుడు అల్పాయుష్కుడని తెలిసిన చిరంజీవత్వమును ఒసగేసాడు, తిన్నడు నిరక్షరాసుడయిన ముక్తినిచ్చాడు. 
సాలెపురుగు సర్పం, ఏనుగు ప్రేమకే పరవశించి మోక్షాన్ని ప్రసాదించేసాడు. చెట్టునెక్కి, భయంతో రాత్రంతా మెలుకువగా ఉండడం కోసం కొన్ని ఆకులు వేసేసరికి విలుకాడిని కూడా ఆదరంగా అక్కున చేర్చేసుకున్నాడు. అధికపనులతో కష్టింపజేసిన, అవమానించిన, అవరోధించిన .... నొవ్వక నొప్పించక చెదరని భక్తితో, దీపారాధన చేసే చాకలి పోలికి స్వర్గప్రాప్తినిచ్చాడు. ఒకానొక రోజు, విసుగ్గా ఓ ఇల్లాలు విసిరిన మలిన వస్త్రాన్ని ఆనందంగా స్వీకరించి, శుభ్రపరచి, వత్తులుగా చేసి వెలిగించిన బీద బ్రాహ్మణుకి జీవనముక్తినే ప్రసాదించిన కారుణ్యమూర్తి. ఎంతటి కరుణశాలియో కదా, ఈ గుండె చల్లని దేవర.

వేదాలు -వాదాలు, పాండిత్య చర్చలు - పామరుల ప్రశ్నలు, తర్కాలు - మీమాంసాలు, సోత్కర్షలు - సలహాలు, సొగసులు -బేషజాలు, అవసరం లేదు భక్తికి. స్వచ్ఛమైన ప్రేమ కనబరిస్తే చాలు కదిలిపొతాడు, కరిగిపోతాడు, కరుణిస్తాడు ఈ భక్తవత్సలుడు.
మహాదేవ మహాదేవ మహాదేవేతి యో వదేత్ /
ఏకేన ముక్తిమాప్నోతి ద్వాభ్యాం శంభూ ఋణీ భవేత్ //
మహాదేవ మహాదేవ మహాదేవ అని ముమ్మారు ఉచ్చరించునట్టివారికి ఈశ్వరుడు ఒకమారు స్మరణకు ముక్తినిఛ్చి, మిగిలిన రెండుమార్లు స్మరణకు రుణపడి ఉంటాడు.
చిన్నప్పుడు మా తాతయ్యగారి దగ్గర ఈ శ్లోకం చదివినప్పుడు ఇలా అనిపించేది -
చన్నీటి స్నానాలు, నిత్యా దీపారాధనలు, ఆలయ సందర్శనాలు, అభిషేకాలు అర్చనలు, అష్టోత్తరాలు, శివనామస్మరణలు ... ప్రతీ కార్తీకమాసంలో ఎంతోమంది చేస్తున్నారు. మరి వారికెందుకు ముక్తి రావడం లేదు??? మరి పై కధలన్నీ అబద్దమా??? ఇది అప్పటి నా సందేహం. 
కానీ, అవగాహన ఏర్పడ్డాక తెలుసుకున్నా -
                                                                         
                                                
శివార్చనలో పోటీపడి తమని తాము అర్పించుకునేటంత దృఢభక్తి సాలీడు పాము ఏనుగులకు ఉన్నందునే శివసాయుజ్యమునే ప్రాప్తింపజేశాడు ఆ శ్రీకాళహస్తీశ్వరుడు.  
తనకున్న శక్తిలో నోటిదారాలతోనే తనకై గూడు కాదు, శివునికై గుడి కట్టింది సాలెడు. ఆ రీతిలో మనం కూడా, మన బుద్ధిశక్తిని ఆశలదారాలను ఆస్తులు అంతస్థుల చుట్టూ తిప్పకుండా,  కాస్త పరమేశ్వరార్పణం చేస్తే ముక్తి వస్తుంది.  
తనదగ్గరున్న విలువైన మణిని శివుని ముందు పెట్టి భక్తితో పూజించి తపించేది పాము. అదే రీతిలో మనలో బుసలుకొట్టే అరిషడ్వార్గాల పామును పట్టి పరమాత్ముని చుట్టూ తిప్పి తపిస్తే ముక్తి వస్తుంది.  
తన తొండం నిండా జలమును నింపి అపార భక్తి పరవశంతో శివాభిషేకం చేసేది ఏనుగు. అటులనే దేహమే నేనన్న  బలమైన అహంతో మధించిన మనస్సనే గజాన్ని అంకుశమనే అకుంఠిత భక్తితో అదుపులో పెట్టి శివకైంకర్యానికి ఉపక్రమిస్తే కైవల్యం వస్తుంది.  ఆ మూడింటిలా ఒకే ధ్యాసతో చిత్తశుద్ధితో తపనతో మనమూ ఆరాధించాలి.
                                                             

తిన్నడని బోయవాడు కధకు వస్తే -
తిన్నడు తత్వాన్ని ముందు  గ్రహించండి -
వృక్షమూలంలో శివుణ్ణి దర్శించి, అక్కడే సేవిస్తూ వుండిపోయిన భక్తిత్వమే స్థిరత్వం, ఏ వంకరలు లేని ఏకాగ్రతయే తిన్నని తనం. చెక్కు చెదరని పట్టుదలే ధీరత్వం. మనోదృష్టిని చెదరనీయకుండా శివుణ్ణే దర్శిస్తూ, తన దృష్టిని నమ్మిన శివునికే నివేదించడం సర్వ సమర్పణం. ఆ రీతిలోనే మన దివ్య చక్షువుతో అంతరాలయంలో నున్న శివుణ్ణి దర్శించి,  త్రికరణాలను శివార్పణం చేస్తే మోక్షమొస్తుంది.

శివుని మహిమల్ని గుర్తించి ఆరాధించడమే భక్తి. పై కధల్లో చాలావరకు గతజన్మ పుణ్య ప్రారబ్ధాలు కలిసివచ్చాయని నా భావన. అందుకే పెద్దలు పూర్వజన్మ సుకృతం వుండాలిఅంతారు. మనం కూడా చేసే సాధనాలు వృధా పోవు. ఏ జన్మలోనో కలిసివచ్చి ముక్తిని ప్రసాదిస్తాయి. 
                                                           

శివపూజ -
మనస్సును శుద్ధి చేసుకోవడం "అభిషేకం". అత్యాశలను వదిలించుకోవడం "విభూతి ధారణ". నేనే అన్న అహం, నాదీ అన్న మాయ, నేనే చేస్తున్న అన్న క్రియ - ఈ మూడు భావాలను విడిచిపెట్టడం  "త్రిదళ సమర్పణం". అప్పుడే తేజోమయమైన "ఆత్మలింగం" కాంచగలం.   


26, అక్టోబర్ 2018, శుక్రవారం

బాగు చేసేందుకే బాధలు

మానవులకు మానసికంగా, శారీరకంగా, ఆర్ధికంగా, సంతానంతో, సంతానలేమితో, బంధుమిత్రులతో, బయటవారితో, ఊహించని ఘటనలతో ... ఇలా సమస్యలు అనేకం. ఒకోసారి ఈ సమస్యలు ఒకదాని వెంబడి ఒకటిగా , ఊకుమ్మడిగా ఎదురవ్వడంతో అనేక సతమతలు ...

ఆ పరిస్థితుల్లో - ఆ విపులుణ్ణి, ఈ విపత్తులనుండి విడిపించమని, విన్నవించుకుంటాం ... విముక్తిని కల్గించమని వివిధరీతుల్లో వేడుకుంటాం, విలపిస్తాం, చివరికి విసిగి కలడో లేడో నని సందేహిస్తాం.
                                               


సరిగ్గా నా స్నేహితురాలిది ఇదే అనుభవం. తనో మంచి సాధకురాలు. భక్తిపరురాలు. అయినా కష్టాల నడుమ కలతపడి కలడో, లేడో అని సందేహించింది. ఎప్పుడూ ఎవ్వరికీ ఎలాంటి అపకారం చేయని మాకు ఎందుకిన్ని కష్టాలు అని వాపోయింది.  భగవంతుణ్ణి నమ్మనివారు హాయిగానే ఉన్నారు, భక్తులకే కష్టాలన్నీ అంటూ ... వేదనలో వివేచన విడిచి విలపించింది. 
ఇది తన అనుభవమే కాదు, ఒకప్పుడు నాది, మరికొందరిది కూడా కావచ్చు. 
                                     

జీవితమంటేనే సుఖదుఃఖాల సంగమం. అనుబంధాలు, ఆత్మీయతలు, ఆనందకర అనుభూతులతో పాటు ... ఎన్నెన్నో అవరోధాలు, అవహేళనలు, ఆవేదనలతో కూడిన ప్రయాణమే జీవితం. అందరి జీవితగమనంలో ఎత్తుపల్లాలు సహజం. వాటినుంచి పాఠాన్ని నేర్చుకుంటూ ముందుకు సాగితేనే గమ్యం చేరుకోగలం. 
                                                     


మనకు కలిగిన అపకారాల మరుగున ఏదో ఉపకారం దాగివుంది. మన బ్రతుకు బండిని ముందుకు నడిపించడానికి ఎదురయ్యే కష్టాలు కొరడా దెబ్బల్లాంటివని ఓ చైనా తత్వవేత్త సద్బోధ.  

మనకన్నా కొన్ని లక్షలమంది బాగుండి ఉండవచ్చు. కానీ, కొన్ని కోట్లమందికన్నా మనం బాగున్నామన్న నిజాన్ని గుర్తించాలి. అటుపై 

సానుకూలమైన మార్పును స్వాగతించాలి

నిరాశ నిస్పృహలో ఉన్నప్పుడు, కొంచెం మన ప్రతికూల భావాలను మార్చుకుంటే చాలు.
ప్రతికూలతల నడుమ వున్నప్పుడు, మన ఈ స్థితికి కారణం ... మన బంధువులు, చుట్టూ వున్నవారు, తలరాతలు, గ్రహాలూ, దురదృష్టాలు, ఆర్ధిక స్థితిగతులు కారణమని భావిస్తూ అశాంతికి లోనౌతుంటాం.  బయట ప్రభావాలని మనం తప్పు పట్టినంతకాలం దుఃఖాన్ని మోయక తప్పదు.
ఒకోసారి మన అశాంతికి ఎదుటివారు కారణం అనుకుంటాం కానీ, అది తప్పు. మన ఆనందానికి మనమే కారణం. మన మనోభావనలే కారణం. బాహ్య ప్రపంచం, బయటి వ్యక్తుల మనస్తత్వాలు, ప్రవర్తన మన ఆధీనంలో ఉండవు.  ఎదుటివారు అర్ధం చేసుకోలేదనో, విమర్శించారనో, అనుగుణంగా లేరనో భావిస్తూ చిరువేదనకు లోనౌతాం. ఎదుటివారు మారితే బాగుండును, మనల్నీ అర్ధం చేసుకుంటే బాగుండునని తలపోస్తూ తల్లడిల్లినంతకాలం అశాంతే. మార్పును మన నుంచి కాకుండా ఎదుటివారినుంచి అభిలాషిస్తూ ఉండడం వల్లనే మానవసంబంధాలు బలహీనమౌతున్నాయి. దానికి బదులు మనమే కొంచెం మారే ప్రయత్నం చేస్తే బాగుంటుంది. ఇతరుల సాయం, సానుభూతి కన్నా ముందుగా మన ఆలోచనలో మార్పు రావాలి. మనం మారితే మనం బాగుంటాం. క్రమేణా  మనతో వున్నవారు మారుతారు. నూటికి నూరు శాతం ఏ ఒక్కరు పర్ఫెక్ట్ కాదు, చిన్న చిన్న తప్పులు, బలహీనతలు అందరిలోనూ ఉంటాయి. వాటిని పరిగణ లోనికి తీసుకోకుండా సామరస్యంగా ఉండగలగాలి. ఒకింత సర్దుబాటుతత్త్వం ఉండాలి.  సర్దుకుపోవడం అంటే అపరాధమూ కాదు, అవమానం కాదు, అసమర్ధత కాదు, మనస్సుని నొప్పించుకుంటూ, నిస్సహాయంగా, తప్పనిసరిగా నడుచుకోవడం కాదు. అప్పటి పరిస్థితిని, ఎదుటివారి స్థితిని అంచనా  వేస్తూ, దానికి తగ్గట్లు స్పందిస్తూ, నొప్పించక నొవ్వక, సమయస్ఫూర్తితో, ఆత్మీయంగా పెద్ద మనస్సుతో వ్యవహరించడమే సర్ధుకుపోవడమంటే.
ఒకోసారి తప్పుడు భావాలు ఏర్పరచుకుంటాం. కానీ, మన ఊహలు, భావాలు అన్నీ నిజం కావు. నిజం తెలియాలంటే అవగాహన, నిశిత పరిశీలన, నిగ్రహం, స్వీయశోధన అవసరం. 
తప్పులు చేయడం సహజం. ఆ తప్పుల్ని ఒప్పుకొని, వాటి నుంచి పాఠం నేర్చుకొని, తిరిగి ఆ తప్పుల్ని చేయకుండా సాగిపోవడం విజ్ఞత. గతంలో సంబంధ బాంధవ్యాల విషయంలో నేను చేసిన తప్పిదం నాకో గుణపాఠం నేర్పింది. కొన్ని బాధ్యతల నిర్వహణలో బిజీ బిజీగా పరుగులు తీస్తూ, ఏం కోల్పోయానో తెలుసుకున్నాను. అర్ధం చేసుకున్న ఆత్మీయులు నేటికీ అక్కరనే ఉన్నా, వారి వారి అవసరాలలో ఆసరా కాలేకపోవడం ... బాధాకరం. ఎంతసేపు మనకోసమే కాకుండా సన్నిహితులకై ఆలోచించాలి.  కాస్త మనవార్ని పట్టించుకోవడం, వారి అవసరాలని గుర్తించడం, ఆపేక్ష చూపించడం, ప్రేమగా పలకరించడం చేసినప్పుడే ఆత్మీయతలు పెరిగి అందరిమధ్య సత్సంబంధాలు నెలకొంటాయి. బంధమనేది ఒక ఆత్మీయ గ్రంధం. పొరపాట్లు , పొరపొచ్చాలు అనేవి అందులో కొన్ని పుటలు మాత్రమే. వీటిని సవరించాలే గానీ, కొన్ని పుటలకై మొత్తం గ్రంధాన్నే చింపేయకూడదు. 
గతంలోనికి భవిష్యత్తు లోకి కాకుండా వర్తమానంలో ఉంటూ, ప్రతికూలతలను వదిలి సానుకూలతలను  ఎంచుకొని, మనపై మనకు దృఢనమ్మకంతో, ధైర్యంగా ఓ నిబద్ధతతో సాగిపోవడం వివేకవంతమైన పని.
ఒకటి నిజం - జీవితంలో ఎదురయ్యే పరీక్షలు, మనం వాటిని ఎలా ఎదుర్కొంటామనే దాన్నిబట్టి విషాదంగానో, వినోదంగానో ఉంటాయి.
సుఖమూ - దుఃఖమూ, మంచీ - చెడూ, చీకటీ - వెలుగూ ... అన్నీ సహజం. ఎన్నో సంఘటల సమాహారమే జీవితం. ఎదురయ్యే అన్ని సంఘటనల్నీ ముందుగా ఊహించలేం, నిర్ణయించలేం, కానీ; ఎలా ఎదుర్కోవాలో, ఎలా మలచుకోవాలో మన చేతుల్లోనే ఉంటుంది. ఒక హరివిల్లు తయారవ్వాలంటే ఎండావాన రెండూ కావాలి. మన జీవితాలు శోభిల్లాలంటే కష్టసుఖాలు రెండూ అనుభవించాలి. 

శరీరానికి హాని కలిగించే ఆహరం, మనస్సుకి గ్లాని కలిగించే ఆలోచనలు విడిచిపెట్టినప్పుడే ఆరోగ్యవంతమైన ఆనందకరజీవనం సాధ్యం. మృదువైన మాట, దయగల చూపు. స్నేహపూర్వక సత్సంబంధాలు, మర్యాదకర ప్రవర్తన, నిరాశను నిలువరించగలిగే మనోబలం, అర్ధం చేసుకోవడం, ఆత్మీయతను  నిలుపుకోవడం... అలవర్చుకుంటే చాలు - ఆనందకర జీవనం మన సొంతం. మనకంటే ఎంతోమంది ఎక్కువ బాధలు పడేవారున్నారు ఈ లోకంలో. వారి వారి కష్టాలముందు మనదేం పెద్ద కష్టం కాదు. రామకృష్ణ పరంహంస. వివేకానందుడు,  ప్రహ్లాదుడు, సక్కుబాయి, మీరాబాయి ... ఇలా ఎందరో భక్తులు కష్టాలను ఎదుర్కొన్నారు. వీడని వాడని భక్తితో విశ్వాసం విడువక విమలచిత్తులై ఏం సాధించారో అందరికీ విదితమే. అలానే లింకన్, అబ్దుల్ కలాం తదితరులు బాల్యంలో అనుభవించిన కష్టాలెన్నో... అయినా అన్నీ భరించి ఎంత ఉన్నతస్థితికి చేరుకున్నారో అందరికీ విదితమే కదా. 

ఒకటి గుర్తించండి, చాలావరకు చాలామంది మహనీయులందరు దుఃఖాలనుండే జీవితపాఠాలు నేర్చుకున్నారు. దుఃఖాలే వారిలో నిద్రాణమైన/ నిద్రాణావస్థలో ఉన్న శక్తుల్నీ, ప్రతిభాల్నీ అభివ్యక్తం చేశాయి... అన్న వివేకానంద మాటలు సత్యం. 

                                 
ఎప్పుడూ ఎవ్వరికీ ఎలాంటి అపకారం చేయని మాకు ఎందుకిన్ని కష్టాలు??? 
మనకందరికీ పూర్వం చేసిన కర్మల ఫలితంగానే ఈ జన్మ ప్రాప్తించిందన్నది విస్పష్టం. ఈ జన్మలో తప్పులు అపకారాలు చేయకపోవచ్చు గానీ, జత జన్మలలో చేసినవానిబట్టి ప్రారబ్ధంగా సమకూరినవే ఈ బంధాలూ, బాధలు. 

భాగవతమందు కపిలమహర్షి తల్లి దేవహూతి తో,
ధన పశు పుత్ర మిత్ర వనితా గృహ కారణభూతమైన యీ
తనువున నున్న జీవుడు పదంబడి యట్టి శరీర మెత్తి న
న్నునుగతమైన కర్మఫల మందక పోవగరాదు, మింట బో
యిన భువి దూరినన్ దిశల కేగిన నెచ్చటనైన దాగినన్
ధనధాన్యాలు పశువులు, పుత్రులు, మిత్రులు స్త్రీలు, గృహాలు మొదలైన వాటికి కారణభూతమైంది ఈ శరీరం. ఈ దేహంలో ఉన్న జీవుడు ఇవన్నీ అనుభవించి మళ్ళీ ఈ జన్మలోని కర్మఫలాన్ని అనుభవించటం కోసం ఇటువంటి తనువును తిరిగి ధరిస్తాడు. ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయినా, భూమిలో దూరినా, దిక్కులకు పారిపోయినా, ఎక్కడ దాగినా కర్మఫలాన్ని అనుభవించక తప్పదని తెలియజేస్తాడు.


బాగు చేసేందుకే బాధలు  

                                                    
కష్టాలు ఎదురౌతున్నాయని కుమిలిపోకు. జన్మజన్మల దుష్కర్మల వలన వచ్చిన ఈ కష్టాలు మన పాపాల ప్రారబ్ధం నుండి విముక్తిని చేస్తున్నాయి. అలానే సుఖాలు దరి చేరాయని పొంగిపోకు. జన్మజన్మల సత్కర్మల పుణ్యం తరిగిపోతుందని గ్రహించు.  పుణ్యంను హరించే సుఖం కన్నా పాపాలను హరించే దుఃఖమే శ్రేయోదాయకమంటారు శ్రీ  సుందర చైతన్యానందులవారు. 

                                                     




భక్తిలో పుష్టి ఉండాలి. ఏ చిన్న అవాంతరం వఛ్చినా అర్చించడం మానేస్తాం. అపవాదు వేచేస్తాం. సానుకూల పరిస్థితుల్లో పొంగి భగవంతుడున్నాడని, ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో కృంగి ఉన్నాడో లేడోనని  భావించడం సరికాదు. భగవంతుడు మంచివాళ్లకు కష్టాలనిచ్చేది వారిని ఉత్తములుగా మలచడానికే నన్నది ఆధ్యాత్మిక అనుభవజ్ఞుల మాట.  


భగవంతుడు బలీయమైన సంకల్పంతో ఈలోకాన్ని నడిపిస్తూ వున్నాడు. బండ్లను ఓడలు చేయడం, ఓడల్ని బండ్లు చేయడం ఆయనలీల. ఏదో ప్రాసాదించాడని పరవశించేలోపే. మరేదో పట్టిలాగేసుకుంటాడు . బ్రతుకు ఎడారిలో వైరాగ్య జ్వాలలు రగులుతున్న వేళ ఎక్కడో సుదూరంగా సుఖాల ఎండమావుల్ని చూపిస్తాడు. మనం ఆశించేది ఒకటైతే, ఆయన శాసించేది మరొకటి. అయితే, అంతిమంగా భగవంతుని ప్రతిచర్య వెనుకో పరమార్ధం దాగి వుందనీ, ఆయన శిక్షలు వేసేవాడు కాదని, శస్త్రచికిత్సకుడేనని అర్ధమౌతుంది. ఆయన చేసే గాయాలు తాత్కాలికంగా బాధించినా, శాశ్వతంగా మనల్ని స్వస్థత పరుస్తాయని విదితమవుతోంది - స్వామి జ్ఞానదానంద   
ఒక్కొక్కసారి భగవంతుడే మన స్థిరచిత్తాన్ని పరీక్షించడానికి, పవిత్రకరించడానికి బాధలు కల్గిస్తాడు. అందుకే, సాధకుడు బాధల మధ్య చెదిరిపోకూడదు. మనల్ని మలిచేందుకు వచ్చినవే ఇవన్నీ అని భావిస్తూ, బాధలను దూరం చేయమని పరమాత్మను ప్రార్ధించక, బాధలను తట్టుకునే శక్తినివ్వమని పరితపించాలి.  బంగారు నగ శోభాయమానంగా తయారయ్యేముందు నిప్పుల్లో ఎంతగా కాలిందో, సమ్మెటపోట్లను ఎంతగా భరించినదో కదా. రోకలిపోటులకు ముక్కలుగాని బియ్యమే భగవదారాధనకు ఉపయోగపడే అక్షింతలైనట్లు, జీవితంలో దెబ్బల్లాంటి బాధలు తట్టుకొని విరగని చెదరని చిత్తదారులే భగవత్ప్రాప్తికి పాత్రులౌదురు.  


మరి వీటినుండి విముక్తి లేదా? అంటే ఉందనే మన శాస్త్రాలు తెలియజేస్తున్నాయి. 
                                                     


కష్టాలు కలతలు కన్నీరు ల నడుమ కలవరముతో మనుగడ సాగించే బదులు తాము పూర్వము చేసిన దుష్కర్మల పట్ల ప్రాయశ్చిత్తం, భగవంతుని ను కృపకై ప్రయత్నమూ చేస్తే చాలామటుకు కర్మలనుండి విమోచనం లభిస్తుంది.
భగవద్ధ్యానం, జపం వలన మానసిక పాపాలు నశిస్తాయని, భజన సంకీర్తనల వలన వాచికపాపం. ఉపాసన అర్చన యజ్ఞయాగాదులు వలన శారీరకంకా చేసిన పాపాలు పరిహారమౌతాయని సూచిస్తున్నాయి.
అలానే ధనం కోసం చేసిన పాపాలు దానాల వలన, మనస్సుతో మాటతో క్రియతో చేసిన దుష్కర్మలనేవి తిరిగి మనస్సుతో మాటతో క్రియతో చేసే సుకర్మల ద్వారా సమసిపోతాయని శాస్త్రాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.                                    
                                                               
జీవితంలో ప్రాప్తించిన వాటితో తృప్తి పడటం నేర్చుకున్న వ్యక్తి ఎన్నడూ విచారానికి గురికాడు; అది చేతకాని వ్యక్తి ఎప్పుడూ దుఃఖానికి గురి అవుతూనే ఉంటాడు!